Τύχη και ατυχία

Ανάμεσα στις ποικίλες προλήψεις και δεισιδαιμονίες, που κυριολεκτικά βασανίζουν πολλούς ανθρώπους της εποχής μας, περιλαμβάνεται και η πίστη στη “θεά” Τύχη. Μιά έννοια που χρησιμοποιείται στην καθημερινή ζωή τους και όχι μόνο στα “τυχερά” παιχνίδια, τα στοιχήματα και τη χαρτοπαιξία, ιδιαίτερα αυτές τις μέρες…Θα πρέπει βέβαια να διακρίνουμε ανάμεσα στην τύχη “ως ιδιότητα προσώπων ή αντικειμένων, από την έννοια που αποδίδεται επιστημονικά ως πιθανότητα ή τυχαιότητα. Αυτό το οποίο στα μαθηματικά είναι προφανές, στο ανθρώπινο μυαλό μεταφράζεται ¨διαισθητικά¨ από τους περισσότερους ως ατυχία, γκαντεμιά ή γρουσουζιά και αποδίδεται σε μυστηριώδεις ή υπερφυσικές δυνάμεις του σύμπαντος, τις οποίες η επιστήμη δεν έχει εξηγήσει”.

Η τύχη (και η ατυχία) έχουν συνδεθεί και με την απάτη της αστρολογίας. Ειδικότερα κατά τις τελευταίες δεκαετίες γνωρίζει “άνθηση”, με τη βοήθεια ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και στηλών σε εφημερίδες και περιοδικά ποικίλης ύλης, αφιερωμένων στα ζώδια και σε προβλέψεις, τις οποίες δήθεν “καθορίζουν” οι κινήσεις των άστρων και η ακριβής ημερομηνία γέννησης των ανθρώπων! Και δυστυχώς είναι αρκετοί οι αφελείς, ακόμη και μορφωμένοι άνθρωποι, οι οποίοι πριν να ξεκινήσουν την ημέρα τους, συμβουλεύονται τις… σοφές αστρολογικές προβλέψεις, για να μάθουν αν η μέρα θα τους φέρει τύχη!

Τις αφελείς προβλέψεις τους οι αστρολόγοι στηρίζουν στο γεγονός, ότι οι ε π ι σ τ ή μ ο ν ε ς αστρονόμοι παρέστησαν την ελλειπτική ζώνη που διαγράφει η Γη στη διάρκεια ενός χρόνου με κύκλο, τον οποίο διαίρεσαν σε 12 ίσα μέρη και ονομάτισαν το καθένα με το όνομα του κύριου αστερισμού που υπάρχει στο κάθε μέρος. Βρήκαν λοιπόν οι αστρολόγοι την ευκαιρία να υποστηρίξουν στα ωροσκόπιά τους -χωρίς καμία επιστημονική βάση- ότι το ζώδιο του καθενός επηρεάζει αποφασιστικά τη ζωή, την τύχη, τη μοίρα του, σε όλες τις εκφάνσεις της: Υγεία, σπουδές, έρωτα, γάμο, οικογένεια, επαγγελματική επιτυχία κ.ά.

Εκτός από το ότι η επιστήμη της Αστρονομίας α π ο ρ ρ ί π τ ε ι την άποψη αυτή, αρκεί και ένα απλό επιχείρημα, διατυπωμένο από τον αρχαίο συγγραφέα Ιππόλυτο, να πείσει κάθε σκεπτόμενο χριστιανό για την πλάνη και απάτη των αστρολόγων: Άν όντως τα ζώδια επηρεάζουν τη ζωή μας, για ποιό λόγο “αυτοί που γεννήθηκαν κατά την ίδια ημερομηνία δεν έζησαν τα ίδια χρόνια, αλλά για παράδειγμα άλλοι έγιναν βασιλιάδες και άλλοι γέρασαν φυλακισμένοι”; Σημειωτέον ότι και η Διεθνής Αστρονομική Εταιρία σε συνέδριό της (στη Βιέννη) είχε διακηρύξει: “Αυτό που λέγεται αστρολογία δεν είναι τίποτε άλλο παρά κράμα δεισιδαιμονιών, αγυρτείας και εμπορίου”. Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος ψέγει τους Γαλάτες επειδή, ως πρώην ειδωλολάτρες, “έδιναν ξεχωριστή σημασία σε ορισμένες ημέρες, μήνες, εποχές και χρόνια” (Γαλ. 4, 10).

Η εξάρτηση από την πλάνη της τύχης φαίνεται καθαρά από το πλήθος των εκφράσεων στην καθημερινότητα των ανθρώπων, πράγμα που αποδεικνύει πόσο βαθιά και ανησυχητικά έχει επηρεάσει τη ζωή τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Τυχερός ή άτυχος, ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος, από τύχη ή από ατυχία, για καλή ή για κακή τύχη, κατά τύχη, στην τύχη, ανοίγει η τύχη μου, λέω την τύχη, κοιμάμαι και η τύχη μου δουλεύει, αν έχεις τύχη διάβαινε, η τύχη μού έπαιξε άσχημο παιχνίδι κ.λπ. Για το θετικό μάλιστα επηρεασμό της τύχης, ή για την αποτροπή άτυχων εξελίξεων, δεν διστάζουν να γελοιοποιούνται, θεωρώντας άτυχους και “γρουσούζικους” κάποιους αριθμούς και ημέρες, όπως το Τρίτη και 13, ή χρησιμοποιώντας άλλους ως τυχερούς κατά την άποψή τους, ή μπλε χάντρες, τα ίδια ρούχα σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους, πόδια λαγού, κοκαλάκια νυχτερίδας, τετράφυλλο τριφύλλι κ.ά.

Αν σε παλαιότερες εποχές θα μπορούσε να δικαιολογήσει κανείς τους απαίδευτους ανθρώπους που έδιναν βάση σε αγύρτες και επιτήδειους, σε τσιγγάνες και γύφτισσες, σε αστρολόγους και παλαμοσκόπους, σε καφετζούδες και τσαρλατάνους, οι οποίοι τους εξαπατούσαν -εννοείται με το αζημίωτο- προλέγοντας δήθεν την τύχη τους, τί να πούμε σήμερα που ανέβηκε αισθητά το μορφωτικό επίπεδο κι όμως πολλοί είναι εξαρτημένοι από τη μεγάλη αυτή πλάνη; Δυστυχώς το κακό αυτό δεν είναι νέο, αφού έχει τις ρίζες του στα πολύ παλιά χρόνια της αμάθειας. Τότε που οι άνθρωποι ανησυχούσαν από το άγνωστο γι’ αυτούς μέλλον και προσπαθούσαν να το “αποκρυπτογραφήσουν” με τη βοήθεια μάγων-μαγισσών, οιωνοσκόπων, αστρολόγων και άλλων επιτηδείων. Αλλά πολύ παλιά είναι και η διαπίστωση του αρχαίου ιστορικού Πολύβιου: “Τίποτε δεν πρέπει να το συνδέουμε με την τύχη. Χρέος μας είναι να αναζητούμε την αιτία, αφού χωρίς αυτήν δεν είναι δυνατό να συμβεί κάτι από εκείνα τα οποία φαίνονται ότι λογικά έχουν γίνει, ούτε από εκείνα που μας φαίνονται παράλογα”. Όσοι επιζητούν τη βοήθεια τέτοιων απατεώνων, δεν αντιλαμβάνονται ότι ούτε τη “μοίρα” τους θα μάθουν, ούτε το κακό θα αποτρέψουν, ούτε την “τύχη” τους θα αλλάξουν;

Οι χριστιανοί δεν έχουμε ανάγκη να ζητάμε την αποκάλυψη μελλοντικών πραγμάτων, το ποιά θα είναι η “τύχη” στην προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική μας ζωή. Μας αρκεί να νιώθουμε ότι κοντά μας βρίσκονται οι άγγελοι, οι άγιοι, η Παναγία και ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος μας διαβεβαίωσε: “Εγώ θα είμαι μαζί σας πάντα, ώς τη συντέλεια του κόσμου” (Ματθ. 28, 20). Αφού λοιπόν “ο Θεός μεθ’ ημών, ουδείς καθ’ ημών”.

Τελικά, υπάρχουν στη ζωή τυχεροί ή άτυχοι άνθρωποι; Αν δεχτούμε παρόμοια άποψη, αυτό δεν θα αποτελούσε μια πρωτοφανή αδικία; Δεν θα αποτελούσε ουσιαστική κατάργηση της ελευθερίας με την οποία μας προίκισε ο Δημιουργός; Είναι αξιοσημείωτο εξάλλου ότι στην Καινή Διαθήκη δεν υπάρχουν πουθενά οι λέξεις τύχη, ατυχία, ευτυχία, δυστυχία και άλλες παρόμοιες. Ο κάθε άνθρωπος, για ό,τι του συμβαίνει, έχει μερίδιο της ευθύνης. Κάθε γεγονός έχει κάποια βαθύτερη αιτία, οφείλεται δε τόσο στον άνθρωπο, όσο και στην Πρόνοια του Θεού, η οποία εκδηλώνεται πάντοτε με διάκριση και στα πλαίσια της σωτηρίας μας. Όταν ο Θεός μάς χορηγεί τις ποικίλες δωρεές του, το κάνει για να εκδηλώσουμε την ευγνωμοσύνη και τις ευχαριστίες μας, συνοδευόμενες από δοξολογικές προσευχές. ΄Οταν η πανσοφία του επιτρέπει τις όποιες δυσκολίες και δοκιμασίες, το κάνει για λόγους παιδαγωγικούς, για τη διόρθωση και τη μετάνοιά μας.

΄Εγραφε ο μακαριστός π. Μωυσής ο Αγιορείτης: “Οι ευχές πολλών είναι ¨καλή τύχη¨. Είναι τυχερός ένας πονηρός, ένας κακός, ένας καπάτσος, ένας ψεύτης, ένας απατεώνας, ένας αδιαφανής. Είναι άτυχος ο τίμιος, ο φτωχός, ο ειλικρινής, ο πιστός, ο καλοκάγαθος. Τελικά και πραγματικά τυχερός είναι αυτός που δεν τον ελέγχει η καθαρή του συνείδηση, που έχει γλυκό ύπνο, που κέρδισε την ψυχή του… Είμεθα αρκετά ¨τυχεροί¨ που έχουμε έναν τόσο καλό Θεό”.

Ευάγγελος Π. Λέκκος

Απάντηση